Πέρα από τη γραμματική…

1509912_10152107066075865_1334475614_nΠολλοί μαθητές μπαίνουν στην τάξη γεμάτοι ιδέες, αλλά τους λείπει η αφηγηματική ικανότητα να τις εκφράσουν. Έτσι η απόδοσή τους, σε μερικά ή σε όλα τα μαθήματα, παρουσιάζεται ελλειμματική και υπεύθυνη γι’ αυτό είναι η ελλιπής χρήση της γλώσσας και όχι το επιμέρους μάθημα αυτό καθʼ εαυτό.
Εάν οι μαθητές κατανοήσουν τους βασικούς κώδικες της γλώσσας, εάν κατανοήσουν πώς λειτουργεί, εάν πειστούν για τον καταλυτικό ρόλο που παίζει η σωστή χρήση της γλώσσας στη ζωή τους, θα έχουν μία διαφορετική ζωή, πιο επιτυχημένη και πιο αποδοτική.
Θα έχουν διαφορετική σταδιοδρομία απλά και μόνο γιατί θα είναι σε θέση να κατανοήσουν και να περιγράψουν με ακρίβεια «την ουσία των πραγμάτων».
Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί το αντίθετο, ότι δηλαδή η καλή χρήση της γλώσσας είναι άνευ σημασίας.
Όπως επίσης κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι με την γλωσσική αρτίωση, η επίδοση των μαθητών θα βελτιωθεί μόνο στο, αυστηρά, περιγεγραμμένο πλαίσιο του μαθήματος των Ελληνικών και δεν θα επηρεάσει τα υπόλοιπα μαθήματα.
Είναι, λοιπόν, στο χέρι του δασκάλου να συνδυάσει τη διδασκαλία της γλώσσας με τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων.
Είναι στο χέρι του δασκάλου να εισαγάγει, σταδιακά και ομαλά, τη διδασκαλία της γλώσσας στην καθημερινή πρακτική της τάξης, διαρρηγνύοντας τα περιοριστικά και πιεστικά όρια της γραμματικής.
Έγκειται στην εφευρετικότητα του δασκάλου αλλά και στην εμμονή και την επιμονή του να εντάξει την ευρεία μάθηση της γλώσσας στη διδασκαλία όλων των μαθημάτων, ώστε να εξοπλίσει τον μαθητή του με ένα ισχυρό και αποτελεσματικό εφόδιο καθημερινής χρήσης.
Η εξειδικευμένη χρήση της γλώσσας ανυψώνει τον μαθητή σε ένα ανώτερο επίπεδο σκέψης και τον καθιστά ικανότερο στην κατανόηση της ουσίας του κάθε μαθήματος. Η κατανόηση της ουσίας των μαθημάτων αλλάζει τη στάση του μαθητή καθώς κάνει τη διάθεσή του θετική σε κάθε μάθημα, ακόμα και σε αυτό που του είναι ελάχιστα συμπαθές.
Ο κάθε δάσκαλος μπορεί να εξατομικεύσει τις παραπάνω παροτρύνσεις, και να τις εφαρμόσει σύμφωνα με την προσωπική του δεινότητα αλλά σύμφωνα με το επίπεδο της τάξης του.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να επιδιώξει ώστε:
Ο κάθε μαθητής να αποκτήσει την ειδική ορολογία του κάθε επιστημονικού πεδίου. Δηλαδή πρώτα να κατανοήσει, και στη συνέχεια να χρησιμοποιεί τις «λέξεις κλειδιά» του συγκεκριμένου πεδίου. Να είναι γνώστης της ορολογίας του κάθε μαθήματος.
Να επιδιώξει δηλαδή το αυτονόητο, ότι ο κάθε μαθητής πρέπει αρχικά να κατανοήσει και στη συνέχεια να εφαρμόσει τον μηχανισμό και τον κώδικα της ελληνικής γλώσσας.
Όταν ο δάσκαλος ομιλεί, π.χ. στα μαθηματικά, για Μ.Κ.Δ ή Ε.Κ.Π., πρέπει πρώτα να αναλύσει τις έννοιες ελάχιστο και μέγιστο, αφιερώνοντας προς τούτο όσον χρόνο και κόπο απαιτείται. Κανείς μαθητής δεν μπορεί να κατανοήσει την μαθηματική ανάλυση αν δεν γνωρίζει, επακριβώς, την έννοια των όρων ελάχιστο ή μέγιστο.
Ο όρος, π.χ. υδροηλεκτρικό δεν γίνεται κατανοητός αν ο μαθητής δεν γνωρίζει τα συνθετικά της λέξης, αν δεν γνωρίζει το αυτονόητο ότι δηλαδή ύδωρ είναι το νερό.
Επομένως, συνιστάται, ο δάσκαλος, χωρίς να παραμελήσει τους ειδικούς στόχους του μαθήματος, να σταθεί όσο απαιτείται και στο γλωσσικό πεδίο.
Κάτι τέτοιο δεν είναι απώλεια χρόνου. Ο χρόνος θα επιστρέψει πίσω, πλεονασματικός, στα επόμενα μαθήματα. Θα επιστρέψει, αφού πρώτα αφήσει στον μαθητή την ικανότητα να αντιλαμβάνεται, να κατανοεί και αξιοποιεί αυτά που διδάσκεται.
Θα επιστρέψει αφού τον εξοπλίσει με ένα εφόδιο ισόβιας χρήσης.
Αν ο δάσκαλος επιθυμεί να κάνει ένα μεγάλο βήμα στη διδασκαλία του, αυτό δεν είναι άλλο από το να καταργήσει τις διακριτές ώρες και τα διακριτά μαθήματα.
Ο συνδετικός ιστός όλων των μαθημάτων είναι η γλώσσα. Η γλώσσα, που εκ του ρόλου της, δεν είναι ξεκομμένη από κανένα μάθημα.
Δεν υπάρχουν καλά μαθηματικά διατυπωμένα με κακή γλώσσα.
Δεν υπάρχει καλή ιστορία διατυπωμένη με κακή γλώσσα.
Και δεν υπάρχει κατανόηση καμίας έννοιας, ακόμη και της πιο απλής, χωρίς καλή γνώση της γλώσσας. Πόσοι από εμάς θυμούνται τι είναι διάνυσμα;
Καλή γνώση της γλώσσας είναι αυτή που αποκτάται «πέρα από την γραμματική».

About Anna's Pappa blog

Διαχειρίστρια του Anna's Pappa blog. Το ιστολόγιο που θέλει να γίνει ένας τόπος συνάντησης παιδιών, δασκάλων και γονέων. Είμαι δασκάλα στο 18ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης και συγγραφέας παιδαγωγικών. Όλα τα χρόνια στην εκπαίδευση δίδαξα διαθεματικά και διεπιστημονικά. Πιστεύω μου είναι ότι όλα τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να μάθουν πώς να μαθαίνουν και να αποκτούν δεξιότητες. Τα ευτυχισμένα παιδικά χρόνια διαρκούν μια ολόκληρη ζωή!!
This entry was posted in εκπαιδευτικά άρθρα and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s