Ευέλικτο Δημιουργικό Σχολείο

Graphic1Παππά Άννα
Δασκάλα-Συγγραφέας

Ένα σχολείο κοντά στα παιδιά, ένα σχολείο που το παιδί προβληματίζεται, σκέφτεται, δημιουργεί. Ένα ευέλικτο δημιουργικό σχολείο.
Οι περισσότεροι δάσκαλοι, ακόμη και σήμερα, εμφανίζονται διστακτικοί, μπροστά στην εφαρμογή ενός πιο «ευέλικτου» τρόπου διδασκαλίας, μιας πιο ευέλικτης συμπεριφοράς μέσα στη τάξη. Ίσως, από το ένα μέρος είναι η αποκτημένη συνήθεια, που φυσικό είναι να είναι αρκετά δύσκολο να αποβληθεί εύκολα και από το άλλο οι αμφιβολίες, όπως και οι δυσκολίες της πρώτης αρχής.
Γιατί ευέλικτη λειτουργία της τάξης;
Είναι κατανοητό απ’ όλους τους δασκάλους ότι μια παθητική παραμονή στο σχολείο στο παρελθόν, είχε βέβαια αρνητικές επιδράσεις, που απαλείφονταν πολύ εύκολα όμως, με τις συνθήκες εξωσχολικής ζωής στα παιχνίδια της γειτονιάς, τα γεμάτα φαντασία και δράση. Σήμερα το παιδί καλείται να συνεχίσει την παθητικότητα του σχολείου με την παθητικότητα του σπιτιού, με τα αναρίθμητα «μη» και «δεν πρέπει», που επιβάλλονται από το συμβιωτικό και ταυτόχρονα αποξενωτικό χαρακτήρα της πολυκατοικίας.
Αποτέλεσμα είναι το παιδί να φυλάει όλη την ενεργητικότητά του για τα διαλείμματα του σχολείου, όπου μπορεί εύκολα κανείς να διακρίνει την αγωνιώδη προσπάθεια που καταβάλλει για να κερδίσει  λίγα λεπτά  παιχνιδιού.
Το παιδί καθημερινά είναι απομονωμένο  μέσα στο όμορφο παιδικό δωμάτιο, ζει την απόλυτη μοναξιά. Όταν το βράδυ γυρίζουν οι γονείς του κουρασμένοι από τη δουλειά τους, δε θέλουν να συζητήσουν μαζί του, να μάθουν για τα τυχόν προβλήματά του. Η έλλειψη διαλόγου μέσα στο σπίτι, είναι η βασική αιτία που το παιδί «δραπετεύει» σε τεχνητούς κόσμους.
Το σημερινό παιδί, κυριολεκτικά, ζει μέσα στην απόλυτη μοναξιά, χωρίς επικοινωνία, χωρίς επαφή, ακόμη και με τα πρόσωπα που συζεί. Και η διάβρωση της ζωής του αρχίζει… Οι ίδιοι οι γονείς είναι αυτοί, που το υπερπροστατεύουν, το υποκαθιστούν, το ιδιοποιούνται. Του αφαιρούν το καλύτερο κομμάτι του εαυτού του, ανακόπτοντας τις αυθόρμητες εκδηλώσεις του κι εμποδίζοντάς το να σκεφθεί. Το μετατρέπουν σε ένα είδος μαριονέτας.
Η προσπάθεια ενεργοποίησης των μαθητών έχει πλέον διπλή αποστολή. Από τη μια μεριά εντάσσεται στη διδακτική επιταγή, ότι μόνο με την ενεργό δράση επιτυγχάνεται καλύτερα η απόκτηση της γνώσης και από την άλλη η ενεργός δράση παίζει ρόλο αντισταθμιστικό στο κοινωνικό φαινόμενο της αδρανοποίησης, που επέβαλαν οι τεχνολογικές και κοινωνικές συνθήκες της εποχής μας.
Οδηγούμαστε κάθε μέρα όλο και περισσότερο, σε αλόγιστο κυνήγι γνώσεων, σε μια διαρκή και αγωνιώδη ενημέρωση πάνω σε χιλιάδες θέματα, που συνεχώς όμως αναθεωρούνται. Και μάλιστα μέσα από έναν απαρχαιωμένο τρόπο διδασκαλίας, μέσα από τον οποίο κατορθώνουμε να φιμώνουμε τον μαθητή και να τον οδηγούμε στην αποδοχή της αυθεντίας του κειμένου που περιλαμβάνει τη φερτή γνώση και να τον καταδικάζουμε έτσι σε μια σιωπή κατωτερότητας.
Πρώτος ο Σωκράτης ήταν αυτός που είπε, ότι ο καλύτερος τρόπος να αναζητήσει κανείς την αλήθεια, είναι να κάνει ερωτήσεις, να του δοθούν ερεθίσματα.
Θέλουν αλήθεια ευέλικτη διδασκαλία σε μία ευέλικτη τάξη, από έναν ευέλικτο δάσκαλο, όχι μόνο για δύο ώρες, αλλά για όλη τη διάρκεια της μαθητικής ζωής; Ποιοι όμως, είναι αλήθεια αυτοί που το θέλουν; Οι μαθητές ή οι γονείς , οι εκπαιδευτικοί ή τέλος η πολιτεία ;
Αν ρωτήσεις τους γονείς των παιδιών, θα σου πουν ότι δεν γνωρίζουν τι είναι «ευέλικτος δάσκαλος», αλλά θα σου απαντήσουν με σιγουριά ότι «καλός» δάσκαλος είναι αυτός που δίνει πολλές εργασίες σε φωτοτυπίες, παιδεύει το παιδί με «παπαγαλισμό» άπειρων γνώσεων. Η τάξη θα πρέπει να λειτουργεί ως μια «καλοκουρδισμένη» τάξη φροντιστηρίου, όπου η ξερή γνώση και η παθητικότητα, παίρνει τη θέση της σκέψης, της ενεργητικότητας και η παλιά από «καθέδρας» θέση του δασκάλου επικρατεί αυτής του συντονιστή, συνερευνητή, συμβούλου, φίλου.
Ο δάσκαλος έτσι μετατρέπεται σε πομπό που μεταδίδει γνώσεις, πολλές φορές ξεπερασμένες, γιατί όπως είπαμε η εξέλιξη είναι αλματώδης. Είναι πομπός που εκπέμπει σε κλειστούς τις περισσότερες φορές δέκτες, που είναι τα χωρίς ενδιαφέρον παιδιά.
Δυστυχώς, πολλές φορές πρυτανεύει στους γονείς, όχι μόνο η άγνοια, αλλά και η τάση της απόρριψης της έννοιας αγωγή του νέου ανθρώπου, σα να είναι αυτή που θα τον εμποδίσει να προκόψει μέσα στην κοινωνία μας. Οι γονείς είναι αυτοί που οδηγούν τα  παιδιά τους να ενδιαφέρονται για τα τρία Κ, καριέρα – κέρδος- κατανάλωση, που τα κάνουνε να νομίζουν ότι επιτυχία και ευτυχία είναι μόνο αυτά και τους εμπνέουν το φόβο για τη μοναξιά της αποτυχίας.
Από την άλλη, ο σημερινός νέος  ούτε κοιμάται για να βλέπει όνειρα, ούτε εκστασιάζεται για να έχει παραισθήσεις. Αγωνιά και αγωνίζεται σκυφτός για να βρει το δικό του στίγμα σε μια κοινωνία, που σχεδόν τον αντιμετωπίζει ως «ξένο». Μη θέλοντας να δώσει στο μέλλον του, τις διαστάσεις του παρόντος, ενός παρόντος κατειλημμένου από τους ενήλικους, αντιστέκεται.
Και αν μπορούσε ο μαθητής της εποχής μας να  ερωτηθεί,  θα ήθελε να είχε απέναντί του έναν ευέλικτο δάσκαλο, να μπορεί να συμμετέχει σε διάφορες δραστηριότητες, όπως να αναπτύσσει διάλογο με τους συμμαθητές του, να διαβάζει, να ερευνά και να δουλεύει και σε επίπεδο ομάδας τάξης, αλλά και σε επίπεδο ομάδας εργασίας. Να εμπλέκεται σε διαδραστικές ενέργειες, ενώ ταυτόχρονα θα μαθαίνει να εφαρμόζει την ύλη του μαθήματος.  Να αποφεύγει το απερίσκεπτο, το επιπόλαιο, να μη δέχεται τον αυθαίρετο δογματισμό καθημερινά, σαν σύμβολο της προοδευτικότητας.
Παιδί, παιδεία, παιχνίδι, σαφής η ίδια ρίζα που συνδέει αυτές τις τρεις λέξεις, δηλαδή τον άνθρωπο, τον πολιτισμό, τη δημιουργική έκφραση. Τι καλύτερο από το να μπορούσε να μάθει μόνο μέσα από το παιχνίδι. Να επικοινωνήσει με τους συμμαθητές του και τον δάσκαλό του, χωρίς διακριτούς ρόλους.
Ο Εrikson αναφέρει, ότι τα άτομα που διακρίνονται για την επιτυχία τους, έπαιξαν στην παιδική τους ηλικία, και κυρίως κατόρθωσαν να διατηρήσουν και ως ενήλικοι μια διάθεση παιχνιδιού. Τα ευτυχισμένα παιδικά χρόνια διαρκούν μια ολόκληρη ζωή.
Και αυτό μπορεί να το προσφέρει μόνο το δημιουργικό – ευέλικτο σχολείο. Το σχολείο που θα προηγείται της εποχής του και θα δείχνει το δρόμο.

About Anna's Pappa blog

Διαχειρίστρια του Anna's Pappa blog. Το ιστολόγιο που θέλει να γίνει ένας τόπος συνάντησης παιδιών, δασκάλων και γονέων. Είμαι δασκάλα στο 18ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης και συγγραφέας παιδαγωγικών. Όλα τα χρόνια στην εκπαίδευση δίδαξα διαθεματικά και διεπιστημονικά. Πιστεύω μου είναι ότι όλα τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να μάθουν πώς να μαθαίνουν και να αποκτούν δεξιότητες. Τα ευτυχισμένα παιδικά χρόνια διαρκούν μια ολόκληρη ζωή!!
This entry was posted in εκπαιδευτικά άρθρα and tagged , , . Bookmark the permalink.

Μία απάντηση στο Ευέλικτο Δημιουργικό Σχολείο

  1. Ο/Η Mary Bali λέει:

    Εξαιρετικό άρθρο!!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s