Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας

poster2013«In this age of new technologies, books remain precious instruments, easy to handle, sturdy and practical for sharing knowledge, mutual understanding and opening the world to all. Books are the pillars of knowledge societies and essential for promoting freedom of expression and education for all.»

Irina Bokova, Director-General of UNESCO

«Με τις λέξεις ο ανθρώπινος εγκέφαλος αιχμαλωτίζει το σύμπαν. Μέσα  στις φόρμες των λέξεων γεννιούνται οι σκέψεις. Όπως τα ρεύματα των υδάτων κινούνται στην κοίτη του ποταμού και, αν δεν υπάρχει αυτή, σκορπίζουν και χάνονται, έτσι και οι σκέψεις κινούνται στην κοίτη της γλώσσας και χάνονται, όταν χάνεται εκείνη. Από την ώρα που ο άνθρωπος αποκτά τις λέξεις, η κοίτη της σκέψης του γίνεται λεκτική. Η σκέψη χωρίς τη γλώσσα είναι βουβή, αλλά και η γλώσσα χωρίς τη σκέψη γίνεται κραυγή. Συνείδηση, επομένως, της γλώσσας σημαίνει συνείδηση της σκέψης. Συνείδηση της απεραντοσύνης της γλώσσας σημαίνει απεραντοσύνης της σκέψης. Γι’ αυτό και οι γλώσσες βρίσκονται στα μπόγια των λαών. Ψηλώνουν με το ψήλωμα και συρρικνώνονται με τη συρρίκνωση των σκέψεων και των πολιτισμών των ανθρώπων.» Χρίστος Τσολάκης
Οι γλώσσες είναι τα πιο ισχυρά μέσα για τη διατήρηση και την ανάπτυξη της υλικής και άυλης κληρονομιάς μας. Η Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας ανακηρύχθηκε από τη Γενική Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό, το Νοέμβριο του 1999, με στόχο να ανοίξει διάλογος για την προώθηση της γλωσσικής και πολιτιστικής ποικολομορφίας και της πολυγλωσσίας.
Υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα για τη διδασκαλία των παιδιών στη μητρική τους γλώσσα. Μαθαίνοντας σε μια οικεία γλώσσα, τους βοηθά να αντιμετωπίσουν τη νέα πραγματικότητα τους, να μάθουν καλύτερα και πιο γρήγορα, και να επωφεληθούν από την πολιτιστική συνέχεια της πατρίδας τους. Από τη στιγμή που είναι σε θέση να διαβάζουν και να γράφουν στην πρώτη τους γλώσσα και να έχουν μάθει αναπτυξιακά κατάλληλες έννοιες, τότε θα είναι έτοιμα να μάθουν σε μια άλλη γλώσσα.
Και η σύγχρονη έρευνα αναγνωρίζει στη γλώσσα λειτουργίες πέραν από τις απλές επικοινωνιακές. Γι’ αυτό άλλωστε σήμερα όταν μαθαίνουμε μία ξένη γλώσσα δεν περιοριζόμαστε, όπως γινόταν μέχρι τη δεκαετία του 1960, στην δομική και λειτουργική φύση της γλώσσας, αλλά αναγνωρίζοντας την αλληλεπιδραστική της πλευρά, ως μέσου πραγμάτωσης διαπροσωπικών σχέσεων και κοινωνικών συναλλαγών ανάμεσα στα άτομα. Θεωρείται ότι δεν μπορεί να διδαχθεί μία γλώσσα αποκομμένη από το πολιτισμικό της περιβάλλον και τις συνήθειες του λαού που τη μιλάει ως μητρική. Οι τελευταίες έρευνες έχουν αποδείξει ότι η μητρική γλώσσα «γράφεται» μέσα μας από τη μήτρα. Οι επιστήμονες κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα αφού κατέγραψαν και ανέλυσαν το κλάμα 60 νεογέννητων ηλικίας τριών ως πέντε ημερών (τα μισά από τα βρέφη είχαν γερμανόφωνους γονείς, ενώ τα υπόλοιπα γαλλόφωνους) και ανακάλυψαν εμφανείς διαφορές ανάλογα με τη μητρική γλώσσα του κάθε βρέφους. Τα βρέφη των γερμανόφωνων έκλαιγαν ακολουθώντας έναν τονισμό ο οποίος παρουσίαζε σταδιακή ύφεση, ενώ αντιθέτως τα βρέφη των γαλλόφωνων ακολουθούσαν έναν τονισμό που συνεχώς αυξανόταν. Τα χαρακτηριστικά αυτά συνάδουν, λένε οι ειδικοί, με τη γερμανική και τη γαλλική γλώσσα αντιστοίχως.
Το παραπάνω παράδειγμα αναδεικνύει όχι μόνο ότι εγγράφεται η μητρική γλώσσα από τη βρεφική ηλικία αλλά και τη σπουδαιότητα της, αφού είναι γνωστό ότι η μητρική ταυτίζεται και με τη συναισθηματική μας γλώσσα. Και αυτό γιατί με αυτήν εκφράζουμε τις πιο επεξεργασμένες και λεπτές ψυχικές μας εκφάνσεις, με την προϋπόθεση βέβαια ότι έχουμε αναπτυγμένο γλωσσικό αισθητήριο. Η μητρική γλώσσα αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου και μια κοινωνία δικαίου οφείλει να το διασφαλίζει σε όλους τους πολίτες της, ανεξαρτήτου εθνικότητας ή κοινωνικής καταγωγής. Η καταδίκη της μητρικής γλώσσας είναι φαινόμενο πέρα για πέρα άδικο και δυσνόητο και οδηγεί το άτομο που τη βιώνει σε εσωτερική αναδίπλωση και κοινωνικό αποκλεισμό. Ας θυμόμαστε όλοι ότι όσο ανεπίτρεπτη είναι η περιφρόνηση και η υποτίμηση του χρώματος του δέρματος ενός ατόμου, άλλο τόσο είναι και η υποτίμηση της μητρικής του γλώσσας.
Μία γλώσσα «πεθαίνει» σχεδόν κάθε δύο εβδομάδες. Από τις επτά χιλιάδες γλώσσες που μιλιούνται αυτή τη στιγμή στον πλανήτη, οι μισές θα έχουν εξαφανιστεί μέσα στα επόμενα εκατό χρόνια. Κάποιες χάνουν το προβάδισμα μέσα σε δίγλωσσες κουλτούρες,  κάποιες απαγορεύονται από μιλιταριστικά ή εθνικιστικά καθεστώτα και κάποιες παύουν να διδάσκονται για πολύ πιο περίπλοκους λόγους. 
greeklish
Στον κόμβο abnet/ ο κόμβος της ελληνικής γλώσσας,  θα βρείτε μια συλλογή από προδημοσιευμένα άρθρα σχετικά με την ελληνική γλώσσα. Είναι μια συγκεντρωτική προσπάθεια που σκοπεύει στο να αποκτήσει ο αναγνώστης μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα σε θέματα που αφορούν το παρελθόν και το μέλλον της γλωσσικής μας κληρονομιάς, εστιάζοντας ταυτόχρονα, στην κίνηση ιδεών που πραγματοποιείται από τους αρμόδιους φορείς, στο εσωτερικό και το εξωτερικό της χώρας. Παράλληλα, αφιερώνεται χώρος σε νέες προτάσεις-θεωρίες που αφορούν τόσο τη γραμματική δομή όσο και την ιστορική εξέλιξη της γλώσσας μας.
H «Πύλη για την ελληνική γλώσσα και τη γλωσσική εκπαίδευση» είναι διαδικτυακό περιβάλλον που σχεδιάστηκε για λογαριασμό του ΥΠΕΠΘ με προδιαγραφές εθνικής Πύλης για την ελληνική γλώσσα και υλοποιήθηκε από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (2004-2006). Απευθύνεται σε ερευνητές, φοιτητές, διδάσκοντες, μαθητές και γενικότερα σε όλους/ες όσοι/ες ενδιαφέρονται για την ελληνική γλώσσα, εντός και εκτός Ελλάδας. Επιχειρεί να καλύψει την ελληνική γλώσσα στη διαχρονία της -αρχαία ελληνική, μεσαιωνική ελληνική, νέα ελληνική- αλλά και στη συγχρονική της διάσταση.Παρέχει μια σειρά από ηλεκτρονικά εργαλεία (ηλεκτρονικά λεξικά, σώματα κειμένων) και πλούσιο υποστηρικτικό υλικό για τη μελέτη και τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς και για κάθε μορφή άτυπης διδασκαλίας της ελληνικής στο εσωτερικό της χώρας και στο εξωτερικό.

About Anna's Pappa blog

Διαχειρίστρια του Anna's Pappa blog. Το ιστολόγιο που θέλει να γίνει ένας τόπος συνάντησης παιδιών, δασκάλων και γονέων. Είμαι δασκάλα στο 18ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης και συγγραφέας παιδαγωγικών. Όλα τα χρόνια στην εκπαίδευση δίδαξα διαθεματικά και διεπιστημονικά. Πιστεύω μου είναι ότι όλα τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να μάθουν πώς να μαθαίνουν και να αποκτούν δεξιότητες. Τα ευτυχισμένα παιδικά χρόνια διαρκούν μια ολόκληρη ζωή!!
This entry was posted in πρόταση, παγκόσμιες ημέρες - εβδομάδες, ανακοίνωση, βιβλία - υλικό για εκπαιδευτικούς, διαπολιτισμική εκπαίδευση-διαφορετικότητα- διαφοροποίηση στη μάθηση and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s