Οι μορφές αξιολόγησης των μαθητών μας, φόρμες περιγραφικής αξιολόγησης

Παππά Άννα
Δασκάλα – Συγγραφέας
Από τα τέλη του 20ου αιώνα τρία σημαντικά κινήματα, του κοινωνικού εποικοδομισμού, της κριτικής σκέψης και της ολιστικής προσέγγισης της γνώσης, επηρέασαν το θεωρητικό προσανατολισμό των ΑΠ και τη σχολική πρακτική. Αξιολόγηση στο σχολείο, σύμφωνα με τα παραπάνω, είναι η στάθμιση των δυνατοτήτων που ο μαθητής διαθέτει, της προσπάθειας που καταβάλλει και τον αποτελεσμάτων που πετυχαίνει. Αποτελεί συνευθύνη δασκάλου και μαθητή. Γι’ αυτό σταθμίζεται παράλληλα το έργο του δασκάλου και η προσφορά του σχολείου.
Σκοπός της είναι η παρώθηση του παιδιού και η σωστή αυτοαντίληψη, καθώς και η ανατροφοδότηση της διδασκαλίας και της μάθησης για την προαγωγή του εκπαιδευτικού έργου. Ο δάσκαλος, ως αξιολογητής, προσδιορίζει και ερμηνεύει τις αιτίες των προβλημάτων, παρεμβαίνει με παιδαγωγικά- διδακτικά μέτρα, επανακαθορίζει τους επιδιωκόμενους μαθησιακούς στόχους.
Η αριθμητική αξιολόγηση, που εφαρμόζεται έως σήμερα, αποθαρρύνει, αγχώνει το μικρό μαθητή και πολλές φορές περιθωριοποιεί αυτόν που έχει μέτρια ή χαμηλή επίδοση. Δεν παρέχει πληροφορίες επίσης, για τα δυνατά και αδύνατα σημεία του μαθητή και είναι σχετική με την επίδοση του συγκεκριμένου μαθητή σε σύγκριση πάντα με τους συμμαθητές του. Περιγράφει δε μόνο την επίδοση του στα γνωστικά αντικείμενα και αγνοεί χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του. Επειδή μετατρέπεται σε αυτοσκοπό (εργάζομαι για να βαθμολογηθώ), προωθεί τον ανταγωνισμό και εμποδίζει την ανάπτυξη δημοκρατικού κλίματος μέσα στην τάξη, διαταράσσοντας την παιδαγωγική σχέση δασκάλου- μαθητή. Αντιθέτως με την αριθμητική που καλύπτει συνήθως μόνο την επίδοσή του στην στείρα αποστήθιση πληροφοριακών στοιχείων. η περιγραφική αξιολόγηση, αξιολογεί όχι μόνο τι γνωρίζει ο μαθητής, αλλά και το τι μπορεί να κάνει, μέσα από ασκήσεις που αναδεικνύουν τον επινοητικό τρόπο σκέψης. Δεν περιορίζεται μόνο στον γνωστικό τομέα, αλλά συνιστά μια σύνθετη εκτίμηση της προσωπικότητας του παιδιού και επιδιώκει τη διάγνωση κλίσεων και ενδιαφερόντων του. Στόχος της είναι να ενισχύσει την επιμονή, την υπομονή, την αυτοπεποίθηση, την εργατικότητα, τη μετριοφροσύνη και τη θετική στάση του παιδιού απέναντι στο αντικείμενο μάθησης. Καλύπτει τη συμμετοχή του στη σχολική εργασία, την προσπάθεια που καταβάλλει, το ενδιαφέρον που δείχνει, τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσει, τη συνεργασία με τους συμμαθητές του, την τήρηση των κανόνων.
Η βασική διαφορά ανάμεσα στους δύο τρόπους, είναι ότι ο δεύτερος δεν αξιολογεί ο δάσκαλος για να κατατάξει και να ιεραρχήσει, αλλά για να διαπιστώσει ανάγκες, ώστε να παρέμβει με τις κατάλληλες κάθε φορά παιδαγωγικές και διδακτικές ενέργειες. Βέβαια η περιγραφική αξιολόγηση απαιτεί κόπο και χρόνο από το δάσκαλο και δε θα πρέπει να μετατραπεί σε συγγραφή τυποποιημένης περιγραφικής έκθεσης. Απαραίτητο είναι ο δάσκαλος της τάξης να εφαρμόσει τον Φάκελο εργασιών του μαθητή ( portfolio assessment). Πρακτικά θα βοηθήσει ένα σύστημα κρεμαστών φακέλων, ώστε να γίνεται γρήγορα η επιλογή και συμπλήρωση του φακέλου. Σε κάθε φάκελο θα πρέπει να υπάρχουν τα στοιχεία του παιδιού, τυχόν επίσημες διαγνώσεις, ένα μικρό ιστορικό, και τα φύλλα εργασίας που θα αποδεικνύουν το σκεπτικό που αναπτύσσει το παιδί, καθώς και την προσπάθεια που καταβάλλει.
Στόχος της σταδιακής συμπλήρωσης του φακέλου είναι να μπορεί να παρουσιάζεται η εξελικτική πορεία του προγραμματισμού, του στοχασμού, της αυτοκριτικής και της αυτορρύθμισης του παιδιού, καθώς και της διαλεκτικής σχέσης του μαθητή με το αντικείμενο μελέτης και με τους συνεργάτες μαθητές και δάσκαλο. Στο φάκελο έχει πρόσβαση και ο μαθητής και τον συνδιαμορφώνει με το δάσκαλο, μέσω της συνεχούς αυτοαξιολόγησής του.Το portfolio μαζί με την τελική έκθεση, αλλά και τα ενημερωτικά δελτία, θα πρέπει να συνοδεύει τον μαθητή, έτσι ώστε ο επόμενος δάσκαλος να μπορεί να δράσει παιδαγωγικά και διδακτικά, με στόχο την καλύτερη διαχείριση της σχολικής ετερότητας. Η εργασία του ΦΕΜ δυστυχώς, θα πρέπει να συμπληρώνεται από τον δάσκαλο στη διάρκεια παραμονής του στο σχολείο, με αποτέλεσμα να μην έχει τον απαιτούμενο χρόνο αναστοχασμού. Λίγα σχολεία που διαθέτουν υλικοτεχνική υποδομή μπορούν να προσφέρουν στους δασκάλους την ευκαιρία εφαρμογής e-portfolio . Αν εφαρμοστεί η διαδραστική αλληλεπίδραση με τη βοήθεια των Νέων Τεχνολογιών, θα γίνει πραγματικότητα η εξατομικευμένη ενίσχυση του μαθητή, αλλά και η εύκολη συγκέντρωση στοιχείων για τη συμπλήρωση του ΦΕΜ. Ο δάσκαλος με τη βοήθεια των Νέων τεχνολογιών μπορεί να δώσει την ευκαιρία στους μαθητές του να δημιουργήσουν, να εκφραστούν, να μοιραστούν σκέψεις, ιδέες και συναισθήματα. Μια τέτοια ευκαιρία δίνεται με το Kidblog.org. Για τη συμπλήρωση του e-potfolio δεν θα απαιτείται επιπλέον χρόνος στο σχολείο και θα δίδεται η ευκαιρία αναστοχασμού με στόχο την ανατροφοδότηση σε ατομικό, αλλά και σε επίπεδο τάξης.
Η περιγραφική αξιολόγηση περιλαμβάνει και το ενημερωτικό δελτίο για την πρόοδο του μαθητή. Ο μαθητής πληροφορείται με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια τα αποτελέσματα των προσπαθειών του, τις ελλείψεις και τις τυχόν αδυναμίες του με στόχο την αυτογνωσία και την αυτοεκτίμηση. Μ’ αυτόν τον τρόπο συνειδητοποιεί τις ικανότητές του και εντείνει τις προσπάθειές του στους τομείς που υστερεί. Το ιδανικότερο θα ήταν να δίδεται, ιδιαίτερα στις μικρές τάξεις, μετά από συζήτηση με στόχο την ενθάρρυνση του μικρού παιδιού. Στις μεγαλύτερες τάξεις μπορεί να επιδοθεί στη διάρκεια δραστηριότητας στον κύκλο ολομέλειας, σε επίπεδο τάξης.
Προσωπικά και για χρόνια, έδινα την αριθμητική βαθμολογία- έλεγχο στην ολομέλεια αναφέροντας παράλληλα τους τομείς της περιγραφικής αξιολόγησης. Ταυτόχρονα συζητούσαμε τα θετικά και τα αρνητικά της συνεργασία μας σε επίπεδο ομάδας εργασίας και έρευνας. Το αποτέλεσμα ήταν να μη έχουμε δείγματα ανταγωνισμού, κλάματα, γονείς παραπονούμενους. Εδώ θα πρέπει να τονιστεί η σωστή ενημέρωση των γονέων και η προσπάθεια να απεξαρτηθούν από τη βαθμοθηρία. Η συνάδελφος Ουρανία Μουστάκη, εφάρμοσε με επιτυχία το Eνημερωτικό Δελτίο στις δύο μικρότερες τάξεις του δημοτικού σχολείου. 1ο Ενημερωτικό Δελτίο 2ο Ενημερωτικό Δελτίο

About these ads
This entry was posted in εκπαιδευτικά άρθρα and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s